Mijn Bibliotheek  

Laden...
png facebook png twitter               
Resultaten 1 - 10 van 22

Gepubliceerd op: donderdag 15 november 2018

Vanaf zondag 18 november is de dubbeltentoonstelling Deventer Boekenstad. Twaalf eeuwen boekcultuur aan de IJssel te zien in Museum De Waag en de Bibliotheek aan de Stromarkt.

Handschriften, boeken en drukwerk uit Deventer vonden in de afgelopen twaalf eeuwen hun weg naar ontelbare lezers. Sinds de komst van het christendom zijn er in Deventer sporen nagelaten in schrift en de eerste Deventer druk dateert uit 1477. In de vijftiende eeuw beleefde de lokale boekcultuur een bloeiperiode en was Deventer de belangrijkste boekenstad van de Lage Landen.

De tentoonstelling in Museum De Waag toont de hoogtepunten uit de boekhistorie. Van de vroegste middeleeuwse handschriften en oude drukken langs de atlassen en almanakken naar de hoogtijdagen van de grafische industrie in de 20ste eeuw. Ontdek de topstukken uit de geschiedenis van de Athenaeumbibliotheek in de ‘Schatkamer van Deventer Boekenstad’ in de nieuwe Bibliotheek. Het digitale boekenspoor door het bibliotheekgebouw toont de actuele invloed van deze werken.

Beleef de rijke Historie van Deventer Boekenstad in de Waag en in de Bibliotheek.

Museum De Waag

Brink 56, Deventer
Dinsdag t/m zondag 11.00 – 17.00 uur
Toegang: € 9,00 (op vertoon van hun ledenpas betalen leden van de Bibliotheek € 7,50)

Bibliotheek Deventer

Stromarkt 18, Deventer
Maandag t/m vrijdag 9.00 – 20.00 uur
Zaterdag 9.00 – 17.00 uur
Koopzondag 12.00 – 17.00 uur
Toegang gratis

Gepubliceerd op: vrijdag 25 mei 2018

Oud-conservator van de Athenaeumbibliotheek Ina Kok heeft de prestigieuze ILAB Breslauerprijs heeft gewonnen voor haar standaardwerk Woodcuts in incunabula printed in the Low Countries. Dit vierdelige naslagwerk brengt de houtsneden in kaart die gebruikt werden in incunabelen (gedrukte boeken tot het jaar 1500) uit de Nederlanden. Op 25 mei heeft ze de prijs in ontvangst genomen in Londen.

Voor haar winnende werk onderzocht Kok ruim 12.000 afdrukken van meer dan 3800 houtblokken. Uit haar analyse van de afbeeldingen blijkt dat de houtsneden voortdurend werden geruild, geleend, verkocht, overgeërfd, verzaagd en gekopieerd. In 2015 ontving zij voor dit werk al de Menno Hertzbergerprijs voor auteurs die zich onderscheiden met hun studie op het gebied van de bibliografie of de boekgeschiedenis. Nu wordt zij opnieuw gehuldigd met de ILAB Breslauerprijs, die elke vier jaar wordt toegekend door een internationale jury van antiquarische boekverkopers. 

Foto: Henk Koopman

Gepubliceerd op: vrijdag 18 mei 2018

Onlangs werd onze conservator verrast door een telefoontje uit Amstelveen. De achterkleinzoon van de Deventer geleerde L.A.J. Burgersdijk, beroemd om zijn Shakespeare-vertalingen, bleek nog enkele dozen met diens werk op zolder te hebben staan. Hij was op zoek naar een goede bestemming voor het werk van zijn overgrootvader en kwam zo bij de Athenaeumbibliotheek terecht. De Athenaeumbibliotheek bewaart een literair archief van Burgersdijk met correspondentie en handgeschreven cahiers met vertalingen, dus een uitbreiding van de collectie was meer dan welkom!

Burgersdijk was een zeer productief en veelzijdig geleerde. Naast zijn werk als leraar natuurlijke historie en directeur van de HBS vertaalde hij in de nachtelijke uurtjes als eerste alle werken van Shakespeare. Daarnaast schreef hij ook vertalingen van diverse klassieke auteurs. De collectie is door de schenking aangevuld met vier cahiers met vertalingen van de spelen Hamlet, Julius Caesar, Richard II en Midzomernachtdroom, diverse uitgaven van zijn vertaalwerk en biologieboeken, en knipsels en plakboeken over de uitvoeringen van de toneelspelen.

Het literaire archief van L.A.J. Burgersdijk is hier te vinden.

Gepubliceerd op: dinsdag 08 mei 2018

Donderdag 24 mei - 15.00 uur

De collectie van de Athenaeumbibliotheek wordt gekoesterd en veilig in de kluis bewaard. Je moet er niet aan denken dat een bezoeker zijn gedachten neerpent op het kwetsbare papier. En toch is dat eeuwenlang gebeurd. Veel lezers hebben hun sporen in de boeken achtergelaten. Deze aantekeningen in de kantlijn geven ons een uniek inkijkje in het leven van de gebruikers. De expositie: De lezer aan het woord laat een aantal sprekende voorbeelden zien. Op donderdag 24 mei om 15.00 uur bieden we een gratis rondleiding bij de expositie.

De rondleiding begint in de Kloosterzaal op de 1e verdieping van de Athenaeumbibliotheek (Klooster 12). Hier zal de geschiedenis van de Athenaeumbibliotheek kort toegelicht worden en kunt u een aantal topstukken uit de collectie bewonderen. Hierna zal tekst en uitleg worden gegeven bij de expositie beneden in de hal. De rondleiding duurt in totaal een uur. Er kunnen maximaal 15 bezoekers deelnemen aan de rondleiding. U kunt zich aanmelden voor de rondleiding bij . Let op: de Kloosterzaal is moeilijk te bereiken voor mensen die slecht ter been zijn

Gepubliceerd op: maandag 30 april 2018
Dinsdag 15 mei | 15.30 uur tot 16.30 uur | Kloosterzaal Athenaeumbibliotheek

Bijna vijftig jaar woonde Joost Halbertsma in Deventer. Alpita de Jong schreef zijn biografie en geeft een lezing over deze scherpzinnige, geliefde en gevreesde schrijver en dominee.

'Triomfen en tragedies van een uitmiddelpuntige Deventer dominee', is de ondertitel van het boek over Halbertsma. Met de nodige flair, een vleugje venijn en een flinke dosis zelfspot ging hij weloverwogen zijn ongewone gang. De Fries die in Deventer woonde bereisde heel Europa. Na 150 jaar is er een biografie verschenen over Joost Halbertsma, waarin het levensverhaal van deze oorspronkelijke denker en doener, letterkundige en redenaar, is opgetekend.

Auteur Alpita de Jong, gebruikte voor de biografie veel materiaal uit het archief van Joost Halbertsma, dat nog nooit eerder beschreven of getoond werd. Op uitnodiging van Uitgeverij Louise is zij te gast in de Athenaeumbibliotheek voor een lezing. Deelname is gratis maar in verband met de beperkte ruimte is aanmelden gewenst. U kunt zich per mail opgeven bij Susan Folkerts: . De Kloosterzaal van de Athenaeumbibliotheek is moeilijk bereikbaar voor mensen die slecht ter been zijn.

Gepubliceerd op: dinsdag 10 april 2018
Susanne de Jong (Athenaeumbibliotheek Deventer) geeft 7 juni een lezing over haar zoektocht naar middeleeuwse fragmenten die verborgen zitten in de boekbanden van de eeuwenoude collectie van de Athenaeumbibliotheek.

In de middeleeuwen was perkament het meest gebruikte schrijfmateriaal, maar vanwege het sterke en duurzame karakter kon perkament ook voor andere doeleinden gebruikt worden. Middeleeuwse teksten die om wat voor reden dan ook niet meer interessant waren, werden gekookt tot lijm of werden in stukken gesneden om vervolgens gebruikt te worden als omslag van nieuwe boeken of als materiaal om de verbinding tussen het boekblok en de band te verstevigen. Hoewel we dit verschijnsel ook al zien in middeleeuwse handschriften, vindt dit hergebruik van perkament met name in zestiende- en zeventiende-eeuwse boeken op grote schaal plaats. In een groot aantal van deze boeken zijn fragmenten van middeleeuwse handschriften te vinden, die in de vorm van strookjes of losse bladen zijn hergebruikt als bindmateriaal.

Sinds februari 2017 is Susanne de Jong bezig met het opsporen en beschrijven van de middeleeuwse fragmenten in de collectie van de Athenaeumbibliotheek. In haar lezing neemt ze u mee op haar zoektocht naar deze ‘verborgen schatten’ en zal ze vertellen welke vondsten ze tot nu toe heeft gedaan.

De lezing is de laatste uit een serie van drie waarin jonge onderzoeksters ingaan op diverse onderwerpen waarbij een link wordt gelegd met de bijzondere collectie van de Athenaeumbibliotheek.

Donderdag 7 juni | 20.00 uur tot 21.00 uur in de hal van de Athenaeumbibliotheek (Klooster 12).

De inloop is vanaf 19.30 uur en de toegang is gratis. Vanwege de beperkte ruimte graag van tevoren aanmelden bij Susanne de Jong via .

Gepubliceerd op: vrijdag 30 maart 2018
Blog van de conservator bij de expositie ‘De lezer aan het woord’ in de Athenaeumbibliotheek

De Athenaeumbibliotheek trapt het jubileumjaar 1250 jaar Deventer af met een expositie over sporen die lezers achterlieten in boeken uit de collectie. Daar kan Lebuïnus niet ontbreken. In de collectie bevindt zich een handschrift met Middelnederlandse heiligenlegenden (signatuur 101 F 9 KL). Het bevat heiligenlevens uit de bekende verzameling Gouden legenden van Jacobus de Voragine. Wegens de uiterlijke gelijkenis met andere handschriften uit het Deventer Brandeshuis, een huis van zusters van het gemene leven, wordt vermoed dat het handschrift daar geschreven is. Dat het handschrift in Deventer werd gemaakt en gebruikt, kan echter ook aan de tekstkeuze en gebruikerssporen worden geraden. Het handschrift bevat namelijk allerlei toegevoegde heiligen die specifiek in het bisdom Utrecht werden vereerd, zoals Willibrord, Bonifatius en Plechelmus, de predikers die de Nederlandse en Saksische gebieden hebben gekerstend, en ook Lebuïnus.

Leven van Lebuïnus
Het leven van Lebuïnus is opgeluisterd met details die doen vermoeden dat de schrijver Deventer goed kende. Hij of zij meldt dat Lebuïnus is gestorven,

‘ende sijn lichaem wart mit betemeliker eren begraven in die kerke der deventerscher haven. Daer werket onse here vele mirakele overmids sancte lebuinus bede. Het is te merken dat deventer genoemt is nae enen mogenden man geheiten davo die sancte lebuinus grote vrient was in sinen leven. Sancte lebuinus woende toe deventer in die ossenstrate. Daer had hie een huus. Daer starf hie in ander colde.’

De grootse Deventer heilige Lebuïnus stierf dus aan de kou in zijn huis aan de Ossenstraat. Hij werd begraven in de kerk in de haven en verrichtte vanuit zijn graf vele wonderen. De schrijver merkt nog op dat Deventer vernoemd is naar Davo, die een goede vriend van Lebuïnus was. Dat alles hadden we niet kunnen lezen in een standaardverzameling van heiligenlegenden, want die bevat de typisch Utrechtse heiligenlevens van de Saksenmissionarissen niet.

Afb blog Lebuinus in de marge 2Notitie in de marge
Maar het handschrift geeft nog meer informatie. In het leven van Sint Gregorius, de bisschop van Utrecht, schreef een lezeres in de marge van f. 417v:

‘Dese selve biscop gregorius sende lebuinus marcelmus ende plechelmus int lant van auerysel [Overijssel] om daer den volke te predicken dat ewangely’.

De lezeres verwijst hier naar de Deventer heiligen Lebuïnus en Marchelmus, die in de achtste eeuw net als Plechelmus de IJssel overstaken om de mensen te bekeren en kerken te stichten. Dat dit een toevoeging is en geen correctie van een vergeten passage, kan worden vastgesteld door andere handschriften en gedrukte werken met dezelfde tekst ernaast te leggen. Ik heb de passage vergeleken met de editie uit 1480 van de Middelnederlandse Legenda aurea, gedrukt door de Utrechtse drukker Johan Veldener. Daarin staat deze zin niet. De lezeres was trots op haar Deventer heiligen en kon het niet laten een notitie over hen neer te pennen. Dit handschrift laat goed zien dat we in de marges van handschriften en oude drukken in contact komen met de mensen die de teksten lazen. We krijgen een inkijkje in hun voorkeuren en bezigheden.

Expositie
In de expositie ‘De lezer aan het woord’ is dit handschrift te zien naast allerlei andere handschriften, oude drukken, pamfletten, alba amicorum en almanakken waarin bezitters en lezers hun sporen hebben nagelaten. Die sporen variëren van studie-aantekeningen tot kasboekjes en van liefdevolle opdrachten tot censuur. Kom kijken en raak in contact met lezers van drie, vier of zelfs vijf eeuwen geleden.

De expositie in de hal van de Athenaeumbibliotheek (Klooster 12) duurt van 19 februari tot 25 mei 2018 en is vrij te bezichtigen gedurende de openingstijden van de bibliotheek (maandag tot en met vrijdag van 9:00-17:00, voor uitzonderingen kijk hier.

Gepubliceerd op: dinsdag 13 maart 2018
Literatuurhistorica Cécile de Morrée (Universiteit Utrecht) geeft een lezing over het Deventer liederenhandschrift. Maar komt dit middeleeuwse handschrift eigenlijk wel uit Deventer?

Het Deventer liederenhandschrift is een van de omvangrijkste bundels van Nederlandse liedjes uit de middeleeuwen. Het handschrift bevat 92 religieuze liedteksten, waaronder een lied over Lebuïnus en de stad Deventer. Op grond van de inhoud wordt dan ook al meer dan honderd jaar gedacht dat dit handschrift werd gebruikt in een Deventer convent van zusters van het gemene leven.

Berlin Staatsbibliothek zu Berlin Preuischer Kulturbesitz mgo 185. p.80 aangepastToch blijven veel vragen onbeantwoord, want wat weten we eigenlijk over de religieuze liedcultuur in Deventer en omgeving? En hoe nauw is de relatie tussen deze stad en de liedbundel eigenlijk precies?

Literatuurhistorica Cécile de Morrée neemt u mee op een puzzeltocht door de late middeleeuwen, zodat u na afloop zelf een antwoord kunt geven op de vraag: komt het Deventer liederenhandschrift eigenlijk wel uit Deventer?

De lezing is de tweede uit een serie van drie waarin jonge onderzoeksters ingaan op diverse onderwerpen waarbij een link wordt gelegd met de bijzondere collectie van de Athenaeumbibliotheek.

Donderdag 5 april | 17.00 uur - 18.00 uur 
Athenaeumbibliotheek | Het Klooster 12

De inloop is vanaf 16.30 uur en de toegang is gratis. Vanwege de beperkte ruimte graag van tevoren aanmelden bij Susanne de Jong via

Gepubliceerd op: woensdag 21 februari 2018
Over sporen van lezers in de eeuwenoude boeken van de Athenaeumbibliotheek

De eeuwenoude collectie van de Athenaeumbibliotheek ligt nu misschien wel veilig opgeslagen in de kluis, maar al deze boeken zijn jarenlang door veel verschillende handen gegaan. Veel van deze lezers hebben hun sporen in de boeken achtergelaten. In de marges, tussen de regels en op lege pagina’s vinden we notities die variëren van studie-aantekeningen tot kasboekjes en van recepten tot censuur en beschrijvingen van historische gebeurtenissen. In haar eerste expositie in het kader van ‘Deventer 1250’ zoomt de Athenaeumbibliotheek van 19 februari tot en met 25 mei in op een aantal bijzondere notities en laat daarmee de lezer aan het woord.

Door middel van al deze aantekeningen in de kantlijn, krijg je een uniek inkijkje in het leven van de gebruikers van deze boeken. Zo heeft een 18e-eeuwse lezer in zijn almanak geschreven dat hij voor 18 gulden een wagentje voor twee reizen naar Arnhem heeft gehuurd, en heeft een pastoor in zijn missaal geschreven dat de geuzen in 1572 het Gelderse dorpje Herwen zijn binnengevallen. Buitengewoon interessant voor Deventer zijn de aantekeningen die een kloosterzuster maakte in een middeleeuws handschrift. In de marge geeft ze details over het Deventerse leven van de heilige Lebuïnus. Het handschrift en de notitie worden in de expositie getoond en toegelicht, net als 24 andere handschriften, oude drukken, pamfletten, alba amicorum (vriendenboekjes) en almanakken en hun aantekeningen. Kom kijken en raak in contact met lezers van drie, vier of zelfs vijf eeuwen geleden!

De expositie in de hal van de Athenaeumbibliotheek (Klooster 12) duurt van 19 februari tot 25 mei 2018 en is vrij te bezichtigen gedurende de openingstijden van de bibliotheek (maandag tot en met vrijdag van 9:00-17:00, voor uitzonderingen zie de website https://www.obdeventer.nl/openingstijden)

Gepubliceerd op: dinsdag 13 februari 2018

De minicolleges zitten vol. U kunt zich helaas niet meer opgeven.

Kruip weer terug in de collegebanken! In het kader van de Boekenweek 2018 organiseert de Athenaeumbibliotheek twee minicolleges, die elk een half uur duren. Bart Ramakers en Hans Mulder gaan in op verschillende onderwerpen die aansluiten bij het centrale thema van de Boekenweek: natuur. De minicolleges vinden plaats van 20.00 tot 21.30 uur in de hal van de Athenaeumbibliotheek (Klooster 12). Inloop is vanaf 19.30 en de toegang is gratis. Vanwege de beperkte ruimte graag van tevoren aanmelden bij Susanne de Jong via .


Bart Ramakers | Hoogleraar Oudere Nederlandse Letterkunde, Rijksuniversiteit Groningen
Reynaert: schurk of schatje?

De meeste lezers kennen hem: Reynaert de vos, titelheld van het middeleeuwse dierenepos Van den vos Reynaerde. Wie is die Reynaert eigenlijk? Deugt hij wel? De dertiende-eeuwse Reynaert is een moordenaar, een leugenaar en bedrieger, een verkrachter zelfs. Maakte hem dat in middeleeuwse ogen slecht? Dat is allesbehalve zeker.


Hans Mulder | Conservator Artis Bibliotheek, Universiteit van Amsterdam
Maria Sibylla Merian: de eerste ecoloog

AB2 China appelMaria Sibylla Merian (1647-1717) was de eerste die in 1679 de metamorfose van de rups tot vlinder voorbeeldig beschreef en afbeeldde mét hun voedselplant. In 1705 maakt ze in Amsterdam haar belangrijkste werk, dat over de Surinaamse insecten. Dit minicollege gaat over een zeer bijzondere wetenschapper en kunstenaar, wier leven en werk tot op heden door veel wetenschappers en liefhebbers wordt onderzocht.

Donderdag 15 maart 
Aanvang: 19.30 uur  - 21.30 uur
Athenaeumbibliotheek, Klooster 12
Gratis toegang, aanmelden is verplicht!