Zuid-Afrika

Als afgestudeerd kunsthistoricus heeft Patricia begin jaren 90 een aantal jaren een galerie in Breukelen. Daar woont ze met haar toenmalige man en pasgeboren zoon wanneer ze besluiten een nieuwe uitdaging aan te gaan. Het jonge gezin verhuist naar Zuid-Afrika om een bijdrage te leveren aan de opbouw van het land na de Apartheid. Naast een eigen bedrijf in waterfiltratie doet Patricia vrijwilligerswerk op scholen en kindertehuizen in achtergebleven gebieden. “Ik deed een soort remedial teaching,” vertelt ze daarover. “Ik hielp kinderen die niet konden lezen of schrijven.” Patricia moet de scholing vanaf nul opbouwen, ook de materialen ontwikkelt ze zelf. Intensief, maar geweldig om te doen. “Ik heb zo genoten van die tijd. Ik creëerde een huiselijke sfeer waar kinderen zich veilig voelden. In die omgeving konden ze leren.” Vanuit een van de kindertehuizen waar zij vrijwilliger is, adopteert ze twee kinderen.

Taal is de sleutel

Door omstandigheden keert Patricia in 2015 terug naar Nederland. Het vraagt een behoorlijke aanpassing. “Het was een cultuurshock toen ik weer in Nederland kwam wonen. In Zuid-Afrika is vrijwel niks, hier is alles aanwezig en is alles al een keer gedaan of bedacht. En de taal was ook enorm veranderd. Mijn Nederlands was dat van 19 jaar terug.”

Via vrijwilligerswerk krijgt ze een baan aangeboden bij Huis der Taal, een taalmaatjesorganisatie in Deventer. Leuk en relevant werkt, vindt ze: “Taal is de sleutel tot echt contact. Als je in een gesprek je gevoelens wilt kunnen uitdrukken, moet je de juiste woorden kunnen vinden. Met een rijk scala aan woorden kun je nuances aanbrengen in je communicatie. Dan kan je vertellen dat je je angstig voelt, of twijfelt. Dat leidt tot een beter contact en een betere verbinding tussen mensen.”

Bruisende plek

Wanneer Huis der Taal fuseert met de bibliotheek, komt Patricia volledig in dienst van de bibliotheek. Daar is ze erg blij mee: “De bibliotheek heeft een centrale functie in de stad. Hier gebeurt veel meer dan boeken lenen. Het is ook een ontmoetings- en studieplek. Mensen komen hier voor het taalcafé, voor advies, om achter de computer te werken of gewoon voor een kop koffie. Het bruist hier altijd.” 

Patricia voelt zich bevoorrecht dat ze hier onderdeel van uit maakt. “Elke keer wanneer ik mijn pasje scan om binnen te komen, voel ik: ja, dit is mijn plek.” Wel moest ze wennen aan samenwerken. “Ik was gewend om solistisch te opereren, opeens werd ik onderdeel van een grote organisatie en een team. Maar het gaf mij ook de gelegenheid me daarin te kunnen ontwikkelen. Ik heb hier een veilige, vertrouwde omgeving gevonden met fijne collega’s.” 

De wereld aan tafel

De rol van coördinator van de taalmaatjes past Patricia als een jas. “Ik koppel anderstaligen aan vrijwilligers die een jaar lang wekelijks afspreken om Nederlands te oefenen. Daarbij is het belangrijk dat er een match is tussen de deelnemer en het taalmaatje. Ik denk dat ik goed kan aanvoelen wie bij wie past. Als het werkt, geeft dat enorme voldoening.” Ruim tachtig vrijwilligers zetten zich in als taalmaatje. “Dat is geweldig. Ik ben dankbaar voor hun inzet, enthousiasme en toewijding. Zonder vrijwilligers zouden wij de Taalmaatjes en ander aanbod niet kunnen verwezenlijken.”

Al in de jaren 80 oefende ze Nederlands met anderstaligen in een Amsterdams buurthuis. Patricia voelt dan ook een speciale connectie met het Taalcafé van de bibliotheek. “De ontmoeting van mensen is minstens zo belangrijk als het oefenen van het Nederlands. In een Taalcafé hebben we de hele wereld aan een tafel: mensen uit onder meer China, Irak, Turkije, Syrië, Eritrea, Oekraïne en Sri Lanka. Het taalniveau maakt niet uit. Je hebt het gewoon goed samen.” 

Netwerk DigiTaalhuis

Het woord ‘trots’ neemt Patricia niet gauw in de mond, tevreden is ze wel over de ontwikkeling die het DigiTaalhuis de afgelopen jaren heeft doorgemaakt. “Er is een netwerk van organisaties ontstaan die samenwerken om de basisvaardigheden van de inwoners van Deventer te vergroten. Er is een gezamenlijk Actieplan Basisvaardigheden opgesteld en we zijn met een nieuwsbrief DigiTaalhuis gestart. We zijn zichtbaarder geworden, niet alleen naar elkaar, maar ook naar de inwoners. We gaan meer de wijken in om samen activiteiten te organiseren. Van ‘kom naar ons’, naar ‘wij komen ook naar jullie’.” 

En er zijn meer ambities voor de komende jaren. “We willen het digitale en het talige aanbod nog meer in elkaar schuiven en samen naar buiten treden. We willen meer partners laten aansluiten, meer gezamenlijke projecten opzetten en elkaar in de wijken tegenkomen.” Ze benadrukt dat tempo en draagvlak belangrijk zijn. “Je kunt de mensen voor wie wij aanbod maken, niet dwingen om er gebruik van de maken. Het gaat erom dat we goed luisteren naar waar zij behoefte aan hebben en daar dan op inspelen. Dan krijg je pas echte groei.”