Literaire agenda

Helmut Salden (1910-1996). Lettertekenaar en boekverzorger

Helmut Salden is de ontwerper van wie iedereen waarschijnlijk wel een omslag in de kast heeft staan. De bekendste daarvan maakte Salden voor de Russische Bibliotheek van Uitgeverij Van Oorschot.

In de tentoonstelling zijn behalve originele letterontwerpen, ruim honderd bekroonde boeken, ontwerpen voor boekomslagen en monogrammen, ook veel brieven aan auteurs en uitgevers, onder wie W.F. Hermans, Iris Murdoch en G.A. van Oorschot, en collega’s als Gerrit Noordzij, Jan Tschichold en Hermann Zapf, te zien.

Een bewogen leven

Helmut Salden werd geboren in Essen, Duitsland op 20 februari 1910. Hij studeerde aan de Folkwangschule in Essen, ook bekend als het Bauhaus van het Westen. In 1931 werd hij docent fotografie bij dit instituut. Vanwege zijn afkeer van de nazipartij werd hij in 1933 ontslagen. In 1934 vluchtte hij en kwam uiteindelijk in 1938 via de schrijver Hendrik Marsman naar Nederland. Nadat hij een korte tijd had gewerkt voor Piet Zwart, begon Salden als ontwerper van boekomslagen voor onder meer de bekende uitgever A.A.M. Stols. In 1942 werd hij gearresteerd en in 1943 ter dood veroordeeld. Nadat zijn vonnis was omgezet in gevangenisstraf, bracht hij de rest van de oorlog door in een aantal gevangenissen en concentratiekampen. In 1946 keerde hij terug naar Nederland, waar hij een zeer productieve boekontwerper werd. In zijn meer dan vijftigjarige carrière werkte hij voor ruim zeventig uitgeverijen in binnen- en buitenland.

Het archief

Het archief van Helmut Salden berust bij Huis van het boek | Museum Meermanno. Het museum kan deze tentoonstelling maken omdat de afgelopen jaren intensieve conserveringswerkzaamheden aan het archief zijn verricht. Deze werkzaamheden, die tevens een voorbereiding zijn voor de digitalisering van het archief, werden mogelijk gemaakt door een particuliere schenking.

Dit is een tentoonstelling van Huis van het boek, een gezamenlijk initiatief van de Koninklijke Bibliotheek (KB) en Huis van het boek | Museum Meermanno, en Studio Catapult in Antwerpen.

Meer informatie: Meermanno.