Tentoonstelling: Het gezonde lichaam

Van 8 maart tot en met 2 juni 2019 is de tentoonstelling ‘Het gezonde lichaam’ in de Proosdij te bezichtigen. Topstukken uit de collectie van de Athenaeumbibliotheek laten de ontwikkeling van kennis over het menselijk lichaam zien van de middeleeuwen tot de 20e eeuw. Een van de hoogtepunten uit de collectie is ‘De vrouw. Haar bouw en haar inwendige organen’ van Aletta Jacobs.

De Groningse Aletta Jacobs (1854-1929) zette zich als eerste vrouwelijke arts vooral in voor de gezondheid van vrouwen. Jacobs was bovendien feministe en voorvechtster van het algemeen vrouwenkiesrecht. In 1899 komen haar idealen voor gelijke rechten voor vrouwen en haar strijd voor seksuele voorlichting samen in haar boek De vrouw. Haar bouw en haar inwendige organen. Het was het eerste boek dat specifiek over het vrouwenlichaam en de gynaecologie ging, en bevatte bovendien beweegbare platen van de skeletbouw, spieren en organen van de vrouw. In het boek beschrijft Jacobs waarom te veel zwangerschappen slecht zijn voor het vrouwelijk lichaam en promoot ze het pessarium als voorbehoedsmiddel. Het boek oogstte veel kritiek in de Nederlandse samenleving van die tijd. Uiteindelijk werd het een succes en verschenen in de 20e eeuw diverse herdrukken, waarvan er twee in de Proosdij te bewonderen zijn.

Boeken over gezondheid en het menselijk lichaam zijn van alle tijden. In de middeleeuwen waren boeken over de medicinale werking van kruiden gewild. In de loop der eeuwen nam de kennis over de bouw van het lichaam en de werking van medicijnen sterk toe. Met de ontwikkeling van de wetenschap en techniek verschenen er steeds meer medische boeken en groeide de behoefte om het menselijk lichaam in kaart te brengen. Naast het boek van Aletta Jacobs zijn er nog 8 bijzondere historische boeken te bekijken in de tentoonstelling.