Extra zorg voor de boekenschat van Deventer

Gepubliceerd op: 10 maart 2026 14:56

Close-up van oude franse schoolboeken uit de Athenaeumbibliotheek

Het lijkt nog ver weg, maar achter de schermen zijn we er al druk mee bezig: de verhuizing van de Athenaeumbibliotheek naar het nieuw te bouwen Collectiecentrum aan de Hanzeweg 19 in Deventer.

Voor de historische boeken in onze depots betekent het concreet dat ze stuk voor stuk worden gecontroleerd en stofvrij gemaakt. Deze essentiële stappen maken onderdeel uit van het bredere traject om de boekenschat die de Athenaeumbibliotheek herbergt, voor te bereiden op het transport naar de nieuwe locatie. Daarbij worden de materialen ook gecatalogiseerd; we kijken of er stukken moeten worden gerestaureerd en allemaal worden ze gelabeld en zorgvuldig professioneel verpakt. Dat gebeurt volgens de standaarden die internationaal gelden voor het behoud van bibliotheek- en archiefcollecties.

Tijdens de voorbereidingen op de verhuizing wordt de Athenaeumcollectie ook gecontroleerd op insecten zoals het papiervisje. Deze kleine insecten komen vaker voor in gebouwen met papier en boeken en kunnen op termijn schade veroorzaken aan collecties. Dit soort controles horen bij het veilig verhuizen van een collectie. We doen dit zorgvuldig, zodat we kunnen voorkomen dat eventuele insecten zich verspreiden, meeverhuizen naar het nieuwe depot of anderszins schade veroorzaken. Hiermee wordt de boekenschat van Deventer in een zo goed mogelijke staat gebracht en beschermd, zodat zij ook in de toekomst toegankelijk blijft voor onderzoekers, studenten en inwoners.

Meer weten over de verhuizing van de Athenaeumbibliotheek samen met de Collectie Overijssel naar het nieuwe Collectiecentrum?
Lees de veelgestelde vragen in onze Q&A hieronder.

1. Waarom moet de Athenaeumbibliotheek verhuizen?

De Athenaeumbibliotheek maakt onderdeel uit van de Bibliotheek Deventer en beheert de erfgoedcollectie van de stad Deventer. Deze collectie wordt bewaard in depots aan Het Klooster in het Deventer Noordenbergkwartier, waar ook een deel van Collectie Overijssel is gehuisvest. Collectie Overijssel is de archieforganisatie van meerdere gemeentes in Overijssel en beheert onder andere het Stadsarchief van Deventer. Collectie Overijssel heeft tevens een vestiging in Zwolle.

De huidige panden aan Het Klooster voldoen niet langer aan de eisen die nodig zijn voor duurzaam behoud, veiligheid en klimaatbeheersing; bovendien is er meer ruimte nodig om de groeiende collecties kwijt te kunnen. De verhuizing is dus dringend nodig om te voorkomen dat de Athenaeumcollectie op termijn beschadigd raakt of verloren gaat.

Door de archieven van Collectie Overijssel en de unieke erfgoedcollectie van de Athenaeumbibliotheek samen te verhuizen, bundelen we onze expertise op het gebied van behoud en beheer. Zo zorgen we dat de boekenschat van Deventer onder de best denkbare omstandigheden, duurzaam en toekomstbestendig, wordt bewaard.

2. Waarom is er een nieuw gebouw nodig? Kan het huidige pand niet worden aangepast?

Het huidige pand heeft grote historische waarde, maar is bouwkundig en technisch beperkt. Aanpassingen die nodig zijn voor moderne depots (zoals stabiele temperatuur en luchtvochtigheid, brandveiligheid en logistiek) zijn daar slechts deels of tegen hele hoge kosten mogelijk. Ook ontbreekt het aan genoeg ruimte voor de groeiende collectie. Een gespecialiseerd Collectiecentrum biedt deze voorzieningen wel, op een toekomstbestendige manier.

3. Waarom kost het verhuisklaar maken extra geld?

De kosten voor het hele verhuistraject zullen naar eerste inschatting 1,2 tot 1,8 miljoen euro bedragen. 620.000 euro daarvan is bestemd voor het reinigen en restaureren van de boeken. Deze kosten klinken hoog, maar het verhuizen van een erfgoedcollectie is een kostbare en kwetsbare aangelegenheid en zal door specialistische verhuizers worden uitgevoerd.

Het gaat om honderdduizenden objecten, variërend van middeleeuwse handschriften tot oude drukken en kaarten. Elk object vraagt maatwerk. Door nu te investeren, voorkomen we toekomstige schade en dure restauraties. Over het benodigde extra budget wordt overleg gevoerd met de gemeente.

4. Waarom is de verhuizing belangrijk voor Deventer?

Boeken vormen het historische DNA van onze stad. De Athenaeumbibliotheek bewaart een belangrijk deel van de lokale geschiedenis. Door nu mee te verhuizen met Collectie Overijssel, zorgt de stad ervoor dat dit erfgoed ook voor toekomstige generaties behouden en toegankelijk blijft.

5. Waarom moet dit nu? Kan de verhuizing niet worden uitgesteld?

De staat van de huidige depots en de eisen die tegenwoordig gelden voor erfgoedbewaring, maken uitstel onwenselijk. Daarnaast is de bouw van het nieuwe Collectiecentrum een meerjarig traject dat nu in uitvoering is. Door als Athenaeumbibliotheek nu hierbij aan te sluiten, voorkomen we inefficiëntie en extra kosten in de toekomst.