Expositie: Schade en Herstel

Gepubliceerd op: 19 augustus 2026 13:44

Een van de belangrijkste functies van de Athenaeumbibliotheek is het beschermen van de Deventer boekencollectie, zodat die bewaard blijft voor volgende generaties. Maar hoe ga je om met schade aan boeken, hoe herstel en voorkom je dat?

Tegenwoordig bestaan er veel manieren om boeken te beschermen of te restaureren. Toch dragen boeken sporen van de tijd. Beestjes, schimmels, water en vuur kunnen boeken onherstelbaar aantasten. Maar ook langdurig gebruik van boeken zorgt voor schade. Verschillende vormen van schade aan de collectie en hoe de bibliotheek hiermee in verleden en heden omgaat zijn te zien in de expositie 'Schade en herstel'.

Mechanische schade

In het behoud van collecties maken we onderscheid tussen verschillende soorten schade. Mechanische schade treedt op wanneer delen van het boek beschadigen bij het hanteren ervan. Loskomende ruggen, ezelsoren of scheuren in het papier zijn hier voorbeelden van. Met name op de rug komt veel druk te staan als een boek wordt geopend en gesloten. Ruggen werden al vroeg in de geschiedenis gerestaureerd: een voorbeeld hiervan is in de expositie te zien.

Biologische schade

Biologische schade kan spectaculaire vormen aannemen. Een bekende bedreiging voor boeken zijn houtwormen: larven van kevers die hout en papier eten. Deze sporen zijn terug te zien in kleine gaatjes, maar ook in hele gangenstelsels die door de boeken worden geknaagd. Ook water kan in verschillende vormen schade achterlaten in een boek: vochtige ruimtes en overstromingen uit het verleden zijn soms nog direct terug te zien in perkament en papier.

Nieuwsgierig?

De expositie 'Schade en herstel' is vanaf 3 september tot en met 31 december te zien in de Proosdijruimte van de Bibliotheek Centrum. Bekijk hier de actuele openingstijden.