Meer voorlezen, beter in taal!

voorlezenVoorlezen aan kinderen is niet alleen leuk, maar ook belangrijk. Het prikkelt de fantasie en zorgt ervoor dat het taalgevoel van kinderen zich ontwikkelt. Iets waar kinderen hun hele leven iets aan hebben, zo blijkt uit onderzoek. De Bibliotheek Deventer neemt voorlezen serieus met wekelijkse voorleesmomenten in bijna alle vestigingen, BoekStart en de Nationale Voorleesdagen.

In de loop der jaren zijn al heel wat studies verricht naar het effect van voorlezen op de ontwikkeling van kinderen. Op basis daarvan is onder de vlag van het project Kunst van Lezen* een rapport uitgebracht met de veelzeggende titel Meer voorlezen, beter in taal! Algemene conclusie mag zijn dat kinderen die van jongs af aan veel voorgelezen worden een voorsprong hebben op school. Ouders spelen hierbij een cruciale rol. De manier waarop zij voorlezen en het lezen stimuleren is minstens zo belangrijk als de tijd die geïnvesteerd wordt.

Veel taal
Het rapport van Kunst van Lezen gaat ook in op de manier waarop jonge kinderen taal leren. Welke boeken passen bij welke periode in de ontwikkeling? Ook de vraag hoe vaak en hoe lang lees je voor om een goed resultaat te behalen, zonder het plezier uit het oog te verliezen, komt aan bod. Voor een voorspoedige taalontwikkeling is het belangrijk dat jonge kinderen veel taal horen. De jonge leeftijd is een cruciale periode om uiteindelijk een hoog niveau van taalbeheersing te halen. Boeken zijn een middel bij uitstek om meer taal in het leven van kinderen te brengen. Uit onderzoek blijkt dat ouders tijdens het voorlezen complexere taal gebruiken dan bijvoorbeeld tijdens het verzorgen. Ook besteden ze tijdens het voorlezen vaak expliciet aandacht aan de betekenis van woorden. Ze passen hun taal en hun manier van voorlezen vaak als vanzelf aan de ontwikkelingsfase van hun kind aan. Kinderen krijgen daardoor volop kansen om hun taal verder te ontwikkelen.

mamakwijt2De taal van boeken
Voorlezen aan kinderen vanaf de peuterleeftijd is vanzelfsprekend. Kinderen vanaf die leeftijd laten zien dat ze de taal begrijpen en reageren verstaanbaar op de taal van de volwassene. Het kind en de ouder hebben allebei een inbreng in het voorlezen. Vandaar dat ouders vaak veel plezier beleven aan het voorlezen van hun peuter.

Voorlezen aan jongere kinderen is minder vanzelfsprekend. Baby’s reageren nog niet (goed) verstaanbaar op het samen bekijken van een boekje. Ouders zijn eerder geneigd om te denken dat voorlezen aan baby’s niet erg zinvol is. Onderzoekers veronderstellen iets anders. Als de ouder afbeeldingen benoemt en aanwijst, dan kan het kind op die directe manier woorden leren. Het kind kan de woorden nog niet uitspreken, maar wel begrijpen. Kinderen zijn al vanaf zeven/acht maanden in staat om woorden te herkennen en om onderscheid te horen tussen woorden die wel of niet in een eerder verteld verhaaltje voorkwamen. 

De tijd die ouders en kinderen samen met gerichte aandacht doorbrengen, blijkt samen te hangen met de ontwikkeling van de taalvaardigheid (gebleken is dat er vaak kort voorgelezen wordt: 5 tot 10 minuten per keer. Wordt dit opgetrokken naar 20 minuten een aantal maal per week dan zijn de positieve effecten nog beter meetbaar). Een ander indirect effect van voorlezen op baby-leeftijd kan zijn dat de routine van het samen lezen al vroeg tot stand komt en dat het kind daar profijt van heeft wanneer later volgens dezelfde routine het ‘echte’ voorlezen begint.

Zelf voorlezen
Voorlezen is dus belangrijk voor de ontwikkeling van uw kind. Wilt u meer informatie dan kunt u terecht bij de Bibliotheek Deventer. Onze medewerkers helpen u graag met het uitzoeken van boeken die geschikt zijn voor u en uw kind. Ook als u nog nooit voorgelezen heeft, maar het wel graag wilt bent u van harte welkom. Een mooie manier om in aanraking te komen met voorlezen zijn de wekelijkse voorleesmomenten op woensdagmiddag in bijna alle vestigingen van de Bibliotheek Deventer.

De Nationale Voorleesdagen
Van 18 tot en met 28 januari vinden de Nationale Voorleesdagen 2012 plaats. Tijdens deze dagen staat in boekhandels en bibliotheken het voorlezen aan kinderen die zelf nog niet kunnen lezen centraal. Het boek Mama kwijt van ChrisHaughton, het Prentenboek van het Jaar, staat hierbij in de schijnwerpers. Alle activiteiten die de Bibliotheek Deventer organiseert in het kader van de Nationale Voorleesdagen, zoals leuke peuter- en kleutervoorstellingen, zijn te vinden in de agenda op de homepage.

* Kunst van Lezen is een project van het ministerie van OCW dat uitgevoerd wordt door de Stichting Lezen en het Sectorinstituut Openbare Bibliotheken. Het hele rapport Meer voorlezen, beter in taal kunt u lezen door onderstaande link aan te klikken.

 Rapport Kunst van Lezen: Meer voorlezen, beter in taal! (PDF)